Gelderse Federatie St. Hubertus
Federatie > Commissies > Marketentsters jury

Marketentsters jury

Juryleden marketentsterwedstrijden

Juryleden marketentsterwedstrijden

Nathalie van Aken (asp.), Lizet te Kloese, Luc Koenders, Elize Sanders en Saskia Hoekstra (vlnr.)

 

Ook voor informatie en/of vragen kunt U bij hen terecht.

De juryleden van de Marketentsters hebben een woordvoerster en secretaris benoemd:

Woordvoerster is Elize Sanders: elizesanders@hetnet.nl

Secretaris Luc Koenders: l.koenders@chello.nl

De marketentster

In 1973 deed de marketentster haar intrede in het Limburgse schutterswezen.

In Gelderland werd de eerste groep marketentsters in november 1998 geïnstalleerd bij het schuttersjaarfeest van St. Hubertus in Groesbeek.

 

De marketentster is in Gelderland erg in opkomst.

Er zijn in Gelderland de laatste jaren al zeker twintig groepen opgericht en er zijn nog een aantal in oprichting.

Wat is een marketentster (vroeger ook zoetelaar of zoetelaarster genoemd) en wat is haar taak?

Om op deze vraag te kunnen antwoorden moeten we teruggaan in de tijd. Legereenheden die te velde trokken werden vaak vergezeld van een dame die de soldaten in haar eenheid, tijdens de rustpauzes, voorzag van een borreltje en een hartig hapje. Het leger kende in die tijd nog geen eigen kantinedienst. Tijdens het verblijf in de kazerne verzorgden de marketentsters de soldatenkantine en verrichtten ook werkzaamheden als het wassen en onderhouden van de kleding van de soldaten.

In de 19e eeuw werd in het Nederlandse leger de functie van marketentster aan strikte regels gebonden. Zo werd o.a. bepaald dat de marketentster
getrouwd moest zijn met een lid van het onderdeel. Ook werd vastgelegd wat zij mocht verkopen en tegen welke prijs.

Naast een uniform dat een sterke gelijkenis vertoonde met dat van haar eenheid, kreeg de marketentster ook een penning waarop haar naam en het legeronderdeel was vermeld

Verwijzend naar het feit dat vele Limburgse schutterijen een uniform dragen van militaire eenheden, was het daarom niet zo verwonderlijk dat de dames, die de functie
van marketentster op zich namen, ook gestoken werden in een uniform dat lijkt op de kleding van de rest van de schutterij.

E. Sanders

Eveneens verwijzend naar de taak van marketentsters in vroeger dagen, tellen heden ten dage vele schutterijen een of meer marketentsters die de schutterij vergezellen met hun mandje gevuld met brood, kaas en worst en een vaatje gevuld met jenever, vieux of een zelfgemaakt of plaatselijk drankje. Na afloop van de wedstrijden voorziet de marketentster de schutters van haar schutterij van een hapje en een drankje. Een van de wedstrijdonderdelen op een schuttersconcours is de beoordeling van de marketentsters. De jury let hierbij op de algehele presentatie van de marketentster en op hoe zij een borrel schenkt of hoe zij de kaas of worst snijdt en presenteert. Inmiddels zijn de marketentsters een niet meer weg te denken element binnen het schutterswezen geworden.

Patrones

Patrones

De Heilige Elisabeth van Thüringen is Patrones van de marketentsters. Elisabeth (1207-1231) was de dochter van Koning Andreas II van Hongarije. Op vierjarige leeftijd verloofde zij zich met Lodewijk IV, de zoon van Herman I de landgraaf van Thuringen. Aan dat hof werd zij opgevoed. Elisabeth en Lodewijk trouwden in 1221, het jaar dat Lodewijk zijn vader opvolgde. Zij hadden een gelukkig huwelijk en gaven drie kinderen het leven: een zoon, Herman II, en twee dochters, Sophie en Gertrud. Samen met haar man gaf Elisabeth de minderbroeders onder meer woonruimte in Eisenach. Op weg naar de zesde kruistocht kreeg Lodewijk in 1227 de pest in Otranto in Italië. Hij stierf aan deze ziekte. Toen zijn broer Hendrik regent werd, nam Elisabeth de wijk naar haar oom, bisschop Eckbert van Bamberg. De eerste levensbeschrijvingen van Elisabeth hebben haar vertrek gedramatiseerd met het krachtige beeld van Hendrik die Elisabeth met haar kleine kinderen in een koude winternacht van de Wartburg verjaagd.
Zo wordt vanaf de 15e eeuw – naar analogie van haar naamgenote Isabella (Elisabeth) van Portugal – ook van haar verteld, hoe, toen zij eens op weg was naar de armen en zieken, door Hendrik werd onderzocht of zij geld en brood bij zich had voor “het gepeupel”. Toen zij de manden in haar schort moest laten zien, bleek dat al het geld en brood veranderd was in rode rozen. Zo mocht Elisabeth haar weg vervolgen.

Onder leiding van haar biechtvader Koenraad van Marburg ging Elisabeth een boetvaardig leven in Marburg leiden. Daar liet ze een gasthuis bouwen van armen en zieken. Zij wijdde de rest van haar korte leven toe aan hun dienst. Zij overleed in 1231. In 1234 werd Elisabeth heilig verklaard.
Haar feest wordt gevierd op 17 – vroeger 19 – november. Elisabeth is – samen met Lodewijk de Heilige – een van de twee patronen van de Franciscaanse Leken Orde,
al is zij zelf daar nooit lid van geweest.
Ze is ook patrones van: Hongarije, naastenliefde, liefdadige instellingen, zieken, vervolgden, bedelaars, zwervers, weduwen, wezen, kantklossters en andere maaksters van ‘fraaie handwerken’, bakkers, noodlijdenden.
In 1956, het jaar van de Russische inval in Hongarije, startte in Casteren een Elisabeth-bedevaart die nu niet veel belangstellenden meer trekt.
De kerk van Venray beschikt over een 16e-eeuws beeld van de heilige.

Weerspreuk:
“Sint Elisabeth doet verstaan hoe het de winter zal vergaan”.

Bron website Stichting Marketentsters en Zoetelaarsters

Nog meer informatie via Google: Marketentsters.
Er is o.a. een stuk geschreven door Dr. F.G. de Wilde. Bij Wikipedia Elisabeth van Thueringen.

Hoe richt je een marketentstergroep op?

 

Kleding uniform

 

  • Deze moet passen bij de rest van de schutterij.
  • Deze bestaat uit:
    • Blouse
    • Rok
    • Jasje (passende bij de schutterij)
    • Schoenen of laarzen (het liefst hetzelfde)
    • Schort (niet verplicht)
    • Geldbuidel (zelf te maken)
    • Hoofdbedekking / Hoed, Haarstukje
    • Sokken /kousen

    Attributen

    • Mand (mag je zelf de vorm en de grootte kiezen)
    • Binnenbekleding in de mand (laten maken of anders oplossen met bijvoorbeeld een mooie theedoek)
    • Stokbrood
    • Houten plankje (werkbare grootte)
    • Mes met houten handvat (vroeger hadden ze geen plastic)
    • Borrelglaasje (liefst op een voetje i.v.m. de hygiëne)
    • Servetten van stof (om je glaasje schoon te maken en daarna je kraantje af te vegen voor je stopt)
    • Afdekdoek voor over de mand.
    • Houten vaatje met draagriem.
      • Deze zijn in Nederland te verkrijgen.
      • Vorm en maat naar eigen keuze.
      • Deze kunnen gevuld worden met sterke drank.
      • De draagriem voor het vaatje mag van stof of leer zijn.
      • Tip: Maak het stopje met een kettinkje vast aan het vaatje om verlies te voorkomen.

      De beoordeling van de Marketentsters:

       

      Om de marketentsters een eigen en serieuze plaats te geven tijdens de concoursen, is een vijftal aankomende juryleden november 2009 begonnen om een wedstrijdelement voor de marketentsters te creëren. Tijdens de Algemene Ledenvergadering van de Gelderse Federatie op 29 maart 2012 zijn de reglementen goedgekeurd en zijn de juryleden geïnstalleerd.
      We hanteren bij de Gelderse Federatie een eigen wedstrijdvorm. Het is een wedstrijdelement voor op concoursen, waar de marketentster en het publiek plezier en gezelligheid aan horen te beleven.
      Om dit te benadrukken worden de marketentsters beoordeeld op het marketentsterterras, genoemd het M.T.T.

      Een marketentstergroep kan bestaan uit één of meerdere personen.
      Wanneer een marketentster mee doet aan de marketentsterwedstrijden op een concours dan is het de bedoeling om onderstaande handelingen uit voeren.

      • Het vullen van het borrelglaasje tappend uit het houten vaatje.
      • Het snijden van stokbrood.
      • Het snijden van plakjes worst.
      • Het snijden van blokjes kaas.

      Het snijden en vullen dienen zo hygiënisch mogelijk te gebeuren.

      Hierna wordt het aanwezige publiek getrakteerd op een broodje met worst of kaas en een borrelglaasje sterke drank.
      Voor verdere informatie en/of vragen kun je bij de jury terecht. Indien wenselijk komen we op huisbezoek voor nadere uitleg.

      Deze tekst is ook in PDF bestand. De Marketentster

      Daarnaast is er ook een document met Veel Gestelde Vragen: Veel gestelde vragen Marketentsters

U heeft gezocht op: marketentstersjury

L. Koenders
Ruvenkamp 10
7071 SC Ulft

0315-632 380
l.koenders@chello.nl

Functies:
lid marketentstersjury

Overige informatie:
Contactpersoon Marketentsters jury

S. Hoekstra
W. Alexanderstraat 17
6921 X.G Duiven

0316-261752
sghoekstra@hotmail.com

Functies:
lid marketentstersjury

L. te Kloese
Roomberg 40
7064BN Silvolde

0315-330130
e.tekloese@hetnet.nl

Functies:
lid marketentstersjury

E. Sanders
Lindenlaan 6
6561 CG Groesbeek

elizesanders@hetnet.nl

Functies:
voorzitter marketentstersjury

N. van Aken
Klompendijk 21
7075 DH Etten

0315-324482
beautyfeet@live.nl

Functies:
lid jurycollege
lid marketentstersjury

Overige informatie:
Aspirant Marcheren/Defileren

Download
U kunt deze selectie downloaden als excel-bestand: