Gelders Schuttersmuseum
Introductie
Het schutterswezen is in de Middeleeuwen ontstaan. Het had als belangrijkste taak het beschermen (beschutten) van familie en eigendommen. Bewoners van een buurtschap of streek verenigden zich in de schutterij om zo van de nodige bescherming verzekerd te zijn. Daarnaast verzorge de schutterij of het schuttersgilde ook de onderlinge bijstand in alle levensomstandigheden in de dorpsgemeenschap. In de loop der jaren werd daarbij het organiseren van feestelijkheden voor schuttersgilde of schutterij binnen de gemeenschap steeds belangrijker.
Het museum
Binnen de schutterijen is historie en traditie een belangrijk gegeven. Het Gelders Schuttersmuseum in Didam geeft een beeld van de Gelderse schutterijen en schuttersgilden. Zo zijn er allerlei gilde-attributen, vaandels, uniformen, zilver en documenten te zien.
Tijdens een bezoek wordt u geïnformeerd over de schutterijen en de gilden door de jaren heen, met de nadruk op de Gelderse schutters. Er is een videopresentatie met de diverse activiteiten die vroeger en tegenwoordig plaatsvinden.
De vele afbeeldingen geven een beeld van de vendeliers en vaandels van vroeger en nu. In vitrines zijn onder andere prijzen en medailles te zien die een belangrijk onderdeel zijn van de schutterstraditie. Zeer bijzonder zijn daarbij bijvoorbeeld de legpenning van de Commissaris der Koningin van Gelderland en de medaille van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Verder is er een impressie te zien van het traditionele vendelen op het Raadhuisplein te Didam. Aan de muur vindt u een grote verzameling van foto’s met onder andere erebogen, zoals die traditioneel in de gemeente worden gebouwd. De tentoongestelde stukken worden toegelicht met behulp van verlkarende teksten. Deze geven tesamen een goed cultureel-historisch inzicht in de schutterij.
Schutterij in Gelderland
De schutteriijen en schuttersgilden staan in een eeuwenoude en nog steeds levendige traditie. Deze traditie staat voor het meewerken aan het behoud van de lokale gemeenschapsbinding. In Gelderland zijn meer dan 65 plaatsen en dorpen met een eigen, vaak rijke historie van schutterijen en gilden. Deze hedendaagse schutterijen zijn door de eeuwen heen zijn meegegroeid met de tijd en de maatschappelijke veranderingen. Zo zijn zij gevormd tot een bundeling van kenmerkende tradities waaruit het heden leeft en de toekomst ontstaat.
De bakermat van het Gelders Schuttersmuseum ligt in Didam, waar in 1990 de zeven schutterijen (waarvan de oudste, De Eendracht, al 125 jaar bestaat) in die gemeente officieel een eigen schuttersmuseum hebben opgericht. Zij deden dit om het rijke erfgoed aan folklore en tradities van die schutterijen voor het nageslacht te bewaren. Het oudste bewijs dat er in de gemeente Didam schuttersactiviteiten ontplooid werden, komt uit 1420. In dat jaar diende de schutterij van het buurtschap Loil een aanvraag in voor Gildenbier ten behoeve van de schutterij.
In 1997 is het Gelders Schuttersmuseum officieel geopend. Officieus bestaat het museum echter al sinds 1984. In 1996 is met steun van de Gelderse Federatie van Schuttersgilden ‘St. Hubertus’ het Didamse museum omgezet in het Gelders Schuttersmuseum. Hiermee is aan het museum een bredere basis gegeven. Vanaf 1997 beschikt het museum over een vernieuwde accommodatie aan de Raadhuisstraat te Didam. In het museum is inmiddels een aantrekkelijke collectie verzameld van vaandels, vendels, sjerpen, uniformen, penningen, medailles, foto’s en documentatiemateriaal.
